Bắt đầu miễn phí

Tin tức › Góc giáo dục

Góc giáo dục03/11/2026

Vì sao làm nhóm hay có người "ăn theo"? Hiệu ứng lười biếng xã hội và cách giảm

Nhóm càng đông, mỗi người càng dễ bớt sức. Tâm lý học gọi đó là lười biếng xã hội. Nguyên nhân chính là đóng góp của từng người không ai nhìn thấy, và có cách sửa.

Nhóm WeDo demo tính năng họp tại Demo Pitching Day, Trường Đại học FPT.
Nhóm WeDo demo tính năng họp tại Demo Pitching Day, Trường Đại học FPT.

Gần như sinh viên nào cũng từng gặp: nhóm năm người, nhưng hai người làm gần hết. Đây không chỉ là chuyện tính cách. Tâm lý học xã hội đã nghiên cứu hiện tượng này hơn một trăm năm và đặt tên là lười biếng xã hội (social loafing).

Hiện tượng đã được đo từ lâu

Đầu thế kỷ 20, kỹ sư nông nghiệp người Pháp Max Ringelmann cho người kéo dây theo nhóm và thấy: càng thêm người, lực trung bình mỗi người bỏ ra càng giảm. Năm 1979, Bibb Latané và cộng sự lặp lại ý tưởng này với việc vỗ tay và hò hét, và kết quả tương tự: trong nhóm, mỗi người làm ít hơn so với khi làm một mình.

Các nghiên cứu sau đó chỉ ra lý do chính: khi đóng góp của từng người hoà vào kết quả chung và không ai nhìn thấy riêng, người ta dễ thả lỏng. Ngược lại, khi phần của mỗi người được ghi nhận rõ, hiện tượng giảm hẳn.

Bốn cách giảm "ăn theo" trong bài tập nhóm

Không phải ai làm ít cũng là lười

Có bạn làm ít vì không hiểu đề, vì được giao phần quá mơ hồ, hoặc vì đang có việc riêng. Trước khi kết luận, hãy hỏi thẳng và chia lại cho rõ. Một bảng việc minh bạch giúp cả nhóm nói chuyện bằng dữ liệu thay vì cảm giác.

Đọc cẩm nang: Cách chia việc nhóm công bằng →

Dùng thử WeDo: app làm việc nhóm cho sinh viên. Gói Free đủ dùng cho nhóm 4–6 người.

Bắt đầu miễn phí

Tin liên quan

Tất cả tin →